Sposób komponowania posiłków może wiele powiedzieć o codziennych zwyczajach mieszkańców danego kraju. W Indiach jedzenie jest związane nie tylko i wyłącznie z dostępnością produktów, lecz też z porą roku, lokalnymi tradycjami i zasadami przekazywanymi w rodzinach. W jednym regionie fundamentem obiadu może być ryż podawany z warzywami i sosem, w innym większą rolę odgrywają placki pszenne, fasola lub potrawy przygotowywane na bazie mleka.

Z tego powodu dania indyjskie różnią się między sobą znacznie bardziej, niż mogłoby wynikać z ich popularnego wizerunku. Nie istnieje jeden zestaw składników ani jedna metoda gotowania, które opisywałyby całą tę tradycję. Na północy kraju częściej spotyka się pieczywo wypiekane na gorącej powierzchni lub w piecu, jednakże w wielu częściach południowych ważne miejsce zajmują ryż, soczewica i fermentowane ciasto wykorzystywane do przygotowania placków dosa. Lokalne różnice dotyczą również dodatków, sposobu przyprawiania a także konsystencji potraw, dlatego poznawanie regionalnych przepisów wymaga uwzględnienia ich pochodzenia.

Ważnym elementem przygotowywania posiłków jest odpowiednie łączenie składników już na początku gotowania. W wielu przepisach cebulę podsmaża się do określonego stopnia zrumienienia, a następnie dodaje czosnek, imbir i przyprawy. Kolejność ma znaczenie, ponieważ poszczególne produkty uwalniają aromat w różnym tempie. Zbyt krótka obróbka może sprawić, że przyprawy pozostaną surowe w smaku, jednakże zbyt bardzo długie podgrzewanie niektórych składników prowadzi do ich przypalenia i pojawienia się goryczy. Indyjskie jedzenie na prawdę bardzo często wykorzystuje również jogurt, mleko kokosowe, pomidory lub wodę jako bazę sosu. Wybór zależy od konkretnej receptury, a zmiana jednego składnika może wpłynąć na gęstość, kwasowość i sposób łączenia się smaków. Przykładowo jogurt dodany do bardzo gorącego sosu może się rozwarstwić, dlatego zwykle należy kontrolować temperaturę i sposób jego wprowadzania. Podobnej sugestie wymaga dodawanie chili. Jego ostrość uzależniony jest od odmiany, ilości oraz formy, w jakiej trafia do potrawy, zatem samo określenie przepisu jako łagodnego albo pikantnego nie za każdym razem wystarcza do przewidzenia efektu.

W wielu tradycyjnych posiłkach poszczególne potrawy pełnią różne funkcje i są podawane razem, a nie jako jeden duży detal na talerzu. Ryż lub pieczywo stanowią bazę, sos dostarcza wilgoci, a warzywa, soczewica albo mięso uzupełniają ogół. Taki sposób serwowania daje możliwość samemu dobierać proporcje poszczególnych składników podczas jedzenia. Kuchnia indyjska obejmuje w głównej mierze potrawy typu thali, w których kilka niedużych porcji umieszcza się obok siebie, dzięki czemu na jednym posiłku można zestawić różnorodne smaki i konsystencje. W domowym gotowaniu podobną zasadę można zastosować bez przygotowywania wielu skomplikowanych dań. Wystarczy połączyć produkt skrobiowy z jednym daniem warzywnym i odpowiednio dobranym dodatkiem, pamiętając, że poszczególne elementy mogą wymagać odmiennego czasu przygotowania. Warto też uwzględnić różnice w zawartości płynu. Gęsty sos dobrze łączy się z pieczywem, jednakże rzadsze potrawy na prawdę często podaje się z ryżem. Niektóre przepisy zakładają wcześniejsze namaczanie soczewicy lub ciecierzycy, co wpływa na czas gotowania i finalną miękkość składników. Pominięcie tego etapu może oznaczać konieczność dłuższej obróbki, a w sytuacji roślin strączkowych również trudniejsze uzyskanie jednolitej konsystencji.

Na charakter potraw wpływają również metody przechowywania i wykorzystywania towarów. W wielu regionach Indii przygotowuje się pikle, czyli warzywa albo owoce konserwowane z użyciem soli, przypraw i odpowiedniego tłuszczu albo kwaśnej zalewy. Ich smak może być intensywny, dlatego zazwyczaj stanowią dodatek do posiłku, a nie jego priorytetową część. Spotyka się także chutneye, organizowane między innymi z kolendry, mięty, kokosa, tamaryndowca lub owoców. Ich skład zależy od regionu i potrawy, z którą są podawane. W domowej kuchni znaczenie ma także świeżość przypraw. Mielone składniki z zdarza się, że tracą część aromatu, podczas gdy całe nasiona można rozgnieść albo krótko podprażyć bezpośrednio przed użyciem. Nie oznacza to natomiast, że każda receptura wymaga samodzielnego przygotowania mieszanki, ponieważ częstokroć wykorzystuje się gotowe kompozycje o ustalonych proporcjach. Przy odtwarzaniu regionalnych przepisów warto sprawdzać nie tylko listę składników, niemniej jednak również ich formę, kolejność dodawania i czas obróbki. Te detale wyjaśniają, dlaczego dwie potrawy o podobnych nazwach mogą różnić się smakiem, dizajnem a także strukturą, pomimo że wykorzystują zbliżone produkty.

Zobacz także: kuchnia orientalna Szczecin.